Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część VIII

Gdy prześledziłem przebieg tenisowych turniejów uzdrowiskowych w Rabce, Zakopanem czy Krynicy, zabrakło mi w nich jednej, jakże ważnej dla polskiego tenisa postaci, mianowicie Ignacego Tłoczyńskiego, jednego z najlepszych tenisistów lat trzydziestych w Polsce. Co prawda w 1933 roku pojawił się na mistrzostwach w Krynicy, jednak w finałowym deblu przegrał w parze z Jerzym Stolarowem przeciw parze Józef Hebda i Ernest Wittmann, w stosunku 6 : 3, 6 : 4. Był to jedyny jego występ w całym cyklu turniejów uzdrowiskowych. I myślę, że końcowe klasyfikacje turniejów rabczańskich wyglądałyby zgoła inaczej, gdyby Tłoczyński brał w nich udział.

Polscy tenisiści, stoją od lewej:
Jerzy Stolarow, Ernest Wittmann, Józef Hebda i Ignacy Tłoczyński.

Ignacemu Tłoczyńskiemu – najwybitniejszemu polskiemu tenisiście w okresie międzywojennym, wówczas będącemu trzecią rakietą w Europie, mimo absencji na rabczańskich turniejach, warto poświęcić kilka zdań.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część VII

Cztery żywioły w Rabce

Są takie szczęśliwie sytuowane przez naturę miejscowości, gdzie wszystkie cztery żywioły na wyścigi służą człowiekowi.

Ta symfonia żywiołów łagodnych i posłusznych człowiekowi, koncertuje w Rabce.

Ziemia jest tam urocza, a pejzaż soczystej zieleni pól, parków ogrodów i lasów czyni pobyt człowieka niemal rajskim.

Powietrze, pełne ozonu i zapachu świeżej zieleni napełnia płuca człowiecze ożywczym balsamem, krzepi i leczy.

Ogień słoneczny, łagodzony rześkiem powiewem wiatru, wypala wszystkie niedomagania ciała.

Woda, z głębi ziemi niosąca sole mineralne i tryskająca na zewnątrz z czeluści podziemnych w postaci krzepnącej solanki, jest niezastąpionym lekiem dla ludzi od lat 2-ch do 100.

Nic dziwnego, że tysiące osób szuka corocznie w Rabce ratunku dla zdrowia u tych czterech dobrotliwych żywiołów rabczańskich: ziemi, powietrza, ognia i wody.

Naturalnie, że wszystkie te żywioły są w Rabce w gatunku wyborowym.

Il. Kur. Codz. z lipca 1932 r.

Mistrz Zakopanego 1933 roku Walenty Bratek
 i Zbigniew Bełdowski. 

Bratek mistrzem tenisowym Zakopanego

Zakopane, 7 sierpnia (Ts). Dziś w czwartym i ostatnim dniu międzynarodowego turnieju tennisowego o mistrzostwo Zakopanego, toczyły się rozgrywki w drugiej klasie panów, w grze pań z wyrównaniem, finały pojedynczej gry pań i finały gry podwójnej panów.

Mistrzostwo Zakopanego w grze pojedynczej panów zdobył Bratek (AZS Poznań) po ciężkiej walce z Tarłowskim 6 : 2, 3 : 6, 6 : 0, 2 : 6, 7 : 5.

W drugiej klasie panów zwyciężył Moor Babireckiego w stosunku 6 : 3, 4 : 1, ser. Z poprzednich wyników pań należy zanotować grę pomiędzy Orzechowską i Boniecką z wynikiem 6 : 2, 3 : 6, 6 : 4. W grze mieszanej i w grze podwójnej panów ostateczne wyniki będą znane dopiero późnym wieczorem.

Siostry Jędrzejowskie,
z lewej Zofia z prawej Jadwiga w grze podwójnej pań.

Jutro we wtorek o godz. 3 po południu rozpoczyna się turniej tennisowy w Rabce przy współudziale pp.: Jadwigi Jędrzejowskiej, Wandy Dubieńskiej, Pozowskiej, Orzechowskiej, Zofji Jędrzejowskiej [siostry Jadwigi], Hebdy, Wittmana, Jerzego Stolarowa, Bratka, Tarłowskiego i innych. 

Il. Kur. Codz. z sierpnia 1933 r.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część VI

Inwestycje w Rabce

Mimo bardzo ciężkiej sytuacji finansowej robione są w Rabce liczne starania, aby odpowiednio podnieść zdrojowisko. Dzieje się to w celu zapewnienia kuracjuszom udogodnień i rozrywek. Przedsięwzięto szereg inwestycyj, z których na pierwszy plan wybija się, przeprowadzana przez Komisję Zdrojową wspólnie z wydziałem powiatowym, budowa nowej nawierzchni głównej drogi, wiodącej od parku do dworca kolejowego.

Przy ul. 3 Maja (obecna Orkana od łuku drogi koło "Gwiazdy" w dół do "Zdrojowej"), i wzdłuż łazienek położono niedawno nowy chodnik z płyt betonowych, a obok pijalni wód założono nowy piękny plac zabawowy dla dzieci, wyposażony w cały szereg atrakcyj.

Ulica 3 Maja, z prawej widoczny sklep ze słodyczami Wedla.

Gmina, wspólnie z Komisją Zdrojową, budują nową drogę wzdłuż rzeki Słonki, na odcinku Aleji Piłsudskiego (obecnie Jana Pawła II). Należy się spodziewać, iż droga ta ukończona będzie już w najbliższym czasie. Stworzy to nowe możliwości spacerowe dla kuracjuszy, gdyż wzdłuż drogi założono piękne skwery. Należy zaznaczyć, że obie wspomniane wyżej drogi, będące na ukończeniu, polane będą specjalnym olejem pyłochłonnym.

Ulicę Kościuszki, wiodącą od Aleji Piłsudskiego w górę ku lasowi – brukuje się obecnie i kładzie chodnik z płyt betonowych. (…).

 

Il. Kur. Codz. z lipca 1932 r.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część V

Mistrzynie rakiety

Jadwiga Jędrzejowska i Wanda Dubieńska
tenisistki krakowskiego AZS-u. 

Mistrzyni Polski, Jadwiga Jędrzejowska, która brała udział w turniejach: w Paryżu, w Berlinie i w Wimbledonie, powróciła obecnie do Krakowa, gdzie stale mieszka. Odbył się tutaj, w Parku Krakowskim popis gry tenisowej, w którym wzięły udział mistrzynie Polski Jędrzejowska i Dubieńska.

Jędrzejowska, to typowa Krakowianka, wesoła, zuchowata, roześmiana, a przede wszystkiem naturalna.

– Jakie ma pani plany na przyszłość – z takiem zapytaniem zwracam się do panny Jadzi (tak ją popularnie wszyscy w Krakowie nazywają).

– Przede wszystkiem jadę do Rabki na dwa tygodnie, a potem do Hamburga, w zimie zaś do Nicei. Pozatem muszę kurować swoją złamaną nogę. Ta noga w ogóle bardzo mnie peszy, gdyż boję się skakać.

– A trenuje Pani dużo?

– Godzinę codziennie, żeby nie wyjść z wprawy. (…).

– No, a teraz proszę zrobić przyjemną minę, zrobimy zdjęcie. Chciałbym nareszcie dla „Światowida” mieć porządną fotografię Pani, bowiem wszystkie dotychczasowe są poprostu straszne, a szczególnie te z Anglji.

– A czy to będzie lepsze?

– Naturalnie! Nie tylko lepsze, ale najlepsze!

Że słowa dotrzymałem, o tem się może każdy przekonać, spojrzawszy na fotografję w „Światowidzie”. Panna Jadzie wygląda na niej świetnie.

J.L.

Światowid z lipca 1931 r.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część IV

W drugim rabczańskim turnieju tenisowym w 1930 r. nie wzięła niestety udziału mistrzyni Rabki z roku 1929, Jadwiga Jędrzejowska. Po sukcesach, uzyskanych w turniejach tenisowych o mistrzostwo Niemiec w Hamburgu, udała się do Berlina, by wziąć udział w tenisowym turnieju Klubu Blau-Weiss, gdzie w grze mieszanej tworzyła parę z pierwszą rakietą Niemiec – Prennem, oraz również w grze mieszanej, z hinduską Sandison.

Jadwiga Jędrzejowska rozdająca autografy
niemieckim kibicom po turnieju w Berlinie.

Jakie inwestycje przeprowadziła Rabka w roku ubiegłym

(…). Zarząd zakładu pomnożył na terenie zakładu i parku ilość lamp elektrycznych oraz przeprowadził na rachunek Komisji Zdrojowej oświetlenie na ulicy Mościckiego [dzisiejsza ulica Chopina]. Przeprowadził następnie szereg robót ogrodniczych, upiększających park i poprawiających stan ścieżek spacerowych. Urządził 2 pierwszorzędnej jakości korty tenisowe i przygotował budowę dalszych dwóch tego rodzaju kortów, wybudował obok pijalni i łazienek nowy stały pawilon dla koncertów muzyki zdrojowej, wreszcie umożliwił organizację nowego klubu towarzyskiego, czynnego cały rok, a mieszczącego się na dogodnych warunkach w zarządowym budynku. (…).

Gazeta Handlowa z lutego 1930 r.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część III

Plakat przedstawiający Joan Fry, brytyjską tenisistkę,
finalistkę Mistrzostw Wimbledonu 1925 roku.

O tenisie – jako już dyscyplinie sportowej uprawianej w Rabce – możemy mówić w zasadzie od roku 1929, kiedy to Sekcja Tenisowa krakowskiego AZS-u zorganizowała tu pierwszy turniej rozgrywek tenisowych, w ramach dorocznych „turniejów tenisowych w zdrojowiskach”. Naczelnikiem i głównym sędzią tych zawodów była jedna z pierwszych sław szermierczych środkowej Europy obecnej doby, lektor W.F.U.J. Eugeniusz Linnemann.

Rabczański park oczami przedwojennego reportera i nie tylko

Nawiązując do opisów rabczańskiego parku zawartych w 2 części cyklu o sportach letnich w przedwojennej Rabce, publikowanego obecnie na blogu Historia Rabki, aby nie rozmyć całkowicie głównego tematu tam poruszanego, ale też chcąc niejako uzupełnić, poszerzyć i dopełnić te opisy, przedstawiam w zupełnie odrębnym odcinku artykuł dotyczący właśnie rabczańskiego parku, choć nie wyłącznie, zamieszczony w czasopiśmie Kurjer Warszawski z 1933 roku.

Z letnisk i uzdrowisk.

Z Rabki

Park obszerny, rozległy i taki jakby – leśny. Nie wiadomo właściwie, gdzie się zaczyna i gdzie kończy. Drzew liściastych obfitość, a są zakątki z gęstwiną drzew szpilkowych. Gdy iść do krańców, dochodzi się do potoków górskich. Za niemi znów drzewa.

Park leży w zacisznej, wielkiej kotlinie w Beskidach Zachodnich. Zdala widnieją wysokie góry, odcinające się wyraźnie bielą śniegu na szczytach, co leży tu i w dni ciepłe niekiedy. Od północy pasmo Lubonia, nieco ponad tysiąc metrów wysokie, od wschodu wyższy już nieco łańcuch Gorców, sięgających wzwyż nad 1300 m. na szczycie Turbacza i – wdali, często w mgłach ukryta Babia Góra, co liczy 1725 m, nad poziomem morza.

Widok ze Starego Parku na Babią Górę 

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część II

Ideę tenisa na gruncie rabczańskim zaszczepiła, urodzona w rodzinie ziemiańskiej w 1854 r. w Krzemieńcu na Podolu, Helena Prawdzic – Kuczalska, polska sufrażystka, pionierka i propagatorka na ziemiach polskich zdrowego stylu życia. Po konfiskacie przez rząd carski rodzinnego majątku zamieszkała w Warszawie, skąd wyjechała do Paryża na studia filologiczne. Tam zainteresowała się modną wówczas gimnastyką prof. Per Henrik Linga – szwedzkiego pioniera wychowania fizycznego, twórcy systemu szwedzkiej gimnastyki leczniczej (dzisiaj fizjoterapii), który w 1814 r. założył w Sztokholmie Królewski Centralny Instytut Gimnastyczny.

Helena Prawdzic – Kuczalska,
pionierka wychowania fizycznego dzieci i kobiet w Polsce

By pogłębiać swoje umiejętności w tym zakresie, trzykrotnie przebywała w Szwecji, skąd przywiozła do Polski ideę „Gimnastyki szwedzkiej”. Stała się w Polsce jej propagatorką oraz pionierką wychowania fizycznego kobiet. W 1892 roku założyła w Warszawie Zakład Gimnastyki Szwedzkiej Zdrowotnej i Leczniczej oraz Masażu Dla Kobiet, a w 1908 roku – „Grażynę” (na cześć mickiewiczowskiej rycerki), pierwszą w Królestwie Polskim sportową organizację dla kobiet, stanowiącą żeński sektor Towarzystwa Gimnastycznego "Sokół", – najstarszej polskiej organizacji gimnastycznej. Interesowała się bardzo losem dzieci, a w szczególności sposobem spędzania przez nie wolnego czasu. Sezony letnie od 1894 roku spędzała w Rabce, gdzie organizowała dla przybywających tu dzieci ćwiczenia gimnastyki leczniczej, a dla zdrowszej młodzieży różne zabawy i gry, m. in. w lawn-tenis. Później, po kilku latach, przeniosła się do Ciechocinka. Angażowała się bardzo mocno również w życie społeczne w obu tych miejscowościach.

Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część I

W cyklu artykułów „Rabczańskie reminiscencje sportowe”, publikowanym na blogu Historia Rabki od marca 2023 do marca 2025 roku, w dosyć obszerny, możliwie chronologiczny i (na ile pozwoliły znalezione materiały) dokładny sposób, przedstawiony został stan i rozwój sportów zimowych w przedwojennej Rabce. Zdaję sobie sprawę z tego, że nie wszystko, co działo się tutaj w obszarze sportów zimowych, zostało w tym cyklu odkryte i uwzględnione. Nie udało mi się bowiem dotrzeć do jakichś materiałów źródłowych typu archiwalia, kroniki klubowe, pamiętniki czy inne wspomnienia.

Dziwna to rzecz, bo wiadomo że istniały jednak organizacje, jak np. KSM, których członkowie uczestniczyli w różnych zawodach zimowych i letnich, a w czasopiśmie Nasz Kurier z września 1922 roku, natknąłem się na artykuł, w którym autor opisując ogólną sytuację sportu w Polsce nadmienia, iż W Polsce na jednem z pierwszych miejsc stoi sport piłki nożnej. Wyprzedza go tylko kolarstwo i narciarstwo, a w uzdrowiskach mamy też kluby sportowe – w Rabce „Luboń” i „Słonkę”, w Krynicy „Kryniczankę”, „Sandecję” i wiele innych. Znaczyło by to, że już przed wojną istniały u nas organizacje klubowe, promujące i upowszechniające sport, więc powinny zachować się gdzieś jakieś pozostałości po ich działalności. Tymczasem nie ma śladów czy choćby wspomnień o nich. I gdyby nie artykuły i notatki z przedwojennej prasy czy przypadkowych publikacji, bardzo mgliste mielibyśmy dziś wyobrażenie o ruchu sportowym przedwojennej Rabki.

Podobnie ma się sprawa, gdy chcemy przyjrzeć się dyscyplinom sportów letnich, a nawet powiedziałbym, że jest jeszcze gorzej. Odnosi się wrażenie, że o ile sportami zimowymi zainteresowana była prasa, promując je ze względu na obsadę w poszczególnych konkurencjach, ich cykliczność oraz swoistą rywalizację zawodników z pobliskich miejscowości, o tyle sporty letnie, pomijając tenis czy później pływactwo, nie było już w tych miejscowościach na tyle atrakcyjne, by częściej gościć na łamach ówczesnej prasy. Szkoda, bo w znaczny sposób mogłoby to przyczynić się do popularyzacji różnych dyscyplin wśród szerszej społeczności, a przede wszystkim rozpropagowania idei rywalizacji wśród młodzieży.

Nie znaczy to jednak, że w obszarze sportów letnich w Rabce nie działo się nic. Chcąc przedstawić jak kształtowała się przed laty sytuacja sportów letnich w naszym mieście, czy w ogóle jakieś dyscypliny sportowe były uprawiane, jakie były bardziej popularne a jakie mniej, najprościej byłoby sięgnąć do zasobów w archiwach klubowych, ale jak już wspomniałem, w rabczańskich realiach jest z tym problem. Posiłkował się więc będę, jak i poprzednio, przedwojenną prasą oraz innymi materiałami z dawnych lat.

W miarę prezentowania materiałów, które udało mi się zgromadzić, a dotyczących jednej dyscypliny, np. tenisa, zamieszczane będą także wiadomości o innych, chronologicznie przebiegających wydarzeniach sportowych, związanych z naszym miastem, np.: Krakowski Klub Cyklistów otworzył w dniu 6 - go b. m. pierwszą swą stację w mleczarni p. Dobrzyńskiej na Plantacjach. Na stacji tej codziennie o godz. 5-tej po południu zbierać się będą członkowie Klubu i wyruszać wspólnie na wycieczki. Pierwsza taka wycieczka odbędzie się w sobotę dnia 10 b. m. do Rabki, dokąd Klub został zaproszony przez właściciela zakładu zdrojowego dra Kadena. Wyjazd nastąpi z powodu znacznej odległości o godz. 3-ciej po południu ze stacji pierwszej. Oprócz licznych cyklistów z Krakowa, do Rabki udadzą się również członkowie Klubu pilzneńskiego, którzy zjadą się z krakowskim Klubem w Myślenicach. Z rzędu licznych zabaw i niespodzianek, jakie będą miały miejsce w Rabce, wymienić możemy uroczysty wjazd do Rabki wieczorem, na oświeconych latarkami i różnokolorowymi lampionami rowerach, wyścig o nagrodę prezesowską, reunion i t. d.

Głos Narodu nr. 153 10 lipca 1897 r.

Chwała na wysokości a pokój na ziemi

Doroczne święta Bożego Narodzenia, na które z utęsknieniem czekają wszyscy – dzieci, młodzi i starsi, są tuż tuż, i aż trudno uwierzyć, że to już rok upłynął od poprzednich! Z niedowierzaniem stwierdzamy, że właściwie nie wiadomo kiedy i na czym czas przeleciał w tak zawrotnym tempie. Szczególnie nam - współczesnym, chorobliwie niemal uzależnionym od oszałamiających osiągnięć i cudów techniki, żyjącym w ciągłym pośpiechu i jakby ciągle w drodze.

Zapracowani, zagonieni nie mamy czasu na nic – ani na wypoczynek, ani dla rodziny, ani dla znajomych, ani dla nas samych, choćby na chwilę zastanowienia nad mijającym czasem. W tym pędzie zapominamy o tym co naprawdę jest dla nas ważne, co powinno się liczyć w życiu, co zawsze było i być powinno nadal na pierwszym miejscu w naszych dążeniach. Czytając poniższy artykuł odnosi się wrażenie, że powstał obecnie, na zamówienie jakiejś współczesnej nam redakcji. Okazuje się jednak, że 90 lat temu, kiedy to opublikowano go w czasopiśmie Gazeta Lwowska, ówczesne społeczeństwo mierzyło się z podobnymi dylematami i problemami jak my dzisiaj. Żyjemy w czasach bardzo trudnych i tak niepewnych, (ale jakże zbliżonych do tych opisywanych), że z obawą zaczynamy myśleć o tym jaka przyszłość czeka nas, nasze dzieci i wnuki, nasz kraj – Polskę.

Nadchodzące święta Bożego Narodzenie są więc dobrą okazją do szerszych refleksji oraz do tego, aby Wam, drodzy sympatycy bloga Historia Rabki, a także Waszym bliskim, złożyć serdeczne życzenia – zdrowia, wszelkiej pomyślności, życia w pokoju oraz obfitości łask od narodzonego właśnie Bożego Dziecięcia oraz by zbliżający się Nowy Rok był rokiem choć trochę lepszym od mijającego i nie wstrząsanym wydarzeniami, które dziś trudno nawet przewidywać.

Rabczańska willa Erem z przeszłością

Wybierając się na wycieczkę z Rabki na popularną naszą górę Maciejową, najczęściej korzystamy z czerwonego szlaku stanowiącego niewielki fragment, liczącego niemal 500 kilometrów, Głównego Szlaku Beskidzkiego (GSB im. Kazimierza Sosnowskiego), wiodącego z Ustronia w Beskidzie Śląskim, aż po Wołosate w Bieszczadach. Szlak ten prowadzi przez szereg atrakcyjnych beskidzkich szczytów górskich oraz miejscowości będące często uzdrowiskami czy miejscami typowo turystycznymi. Przemierzając go na pewno niejednokrotnie można by usłyszeć wiele ciekawych historii dotyczących mijanych miejsc czy osób z nimi związanych, o których niby słyszano, ale jeszcze nawet nie zostały rzeczywiście odkryte, albo o których wie bardzo wąskie grono osób.

Willa Erem przy ul. Gorczańskiej – widok współczesny

Do takich miejsc śmiało zaliczyć można skromną, niewielką rabczańską willę „Erem” (wg Słownika Języka Polskiego – PWN 1982 – erem to klasztor zakonników żyjących w odosobnieniu, prowadzących pustelnicze życie). Usytuowana jest właśnie przy samym czerwonym szlaku, i dochodzi się do niej na wprost od Sanatorium im. Szebesty, u zbiegu ulic Dietla i Gorczańskiej. Jej budowniczym był ksiądz Stanisław Dunikowski, wieloletni kapelan kaplicy zdrojowej, katecheta prywatnego męskiego gimnazjum J. Wieczorkowskiego, przewodniczący Oddziału Polskiego Czerwonego Krzyża, działacz ruchu oporu, więzień obozów koncentracyjnych w Auschwitz, Gross-Rosen, Sachsenhausen i Dachau.

Ksiądz kanonik Stanisław Dunikowski

W roku bieżącym mija 90 lat od czasu kiedy w budynku tym ksiądz Dunikowski założył nietuzinkową, akademicką kolonię dla niezamożnych, potrzebujących pomocy i wypoczynku studentów.

Dziś, pomimo iż w ciągu całego roku olbrzymie rzesze turystów zmierzają tym szlakiem na Maciejową, Stare Wierchy, Turbacz i jeszcze dalej, czy też w odwrotną stronę, to mało kto spośród nich ma świadomość, że mija dom z niezwykle bogatą historią przed i wojenną (podczas okupacji Erem stanowił azyl przystankowy dla uchodźców i oficerów w drodze do granicznych punktów przerzutowych).

Bardzo interesujący artykuł ukazujący historię willi „Erem”, opublikował nieznany autor pod pseudonimem P – z, w czasopiśmie Głos Narodu, z sierpnia 1938 roku, który poniżej prezentujemy. 

Józef Szlaga

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część IX – sporty zimowe w 1939 roku

Imprezy w Rabce przewidywane w roku 1939

Na sezon zimowy Rabka przygotowuje liczne imprezy dla rozrywki gości kuracyjnych, turystów i sportowców.

W dniu 6 stycznia odbędzie się Bieg Zjazdowy z Wielkiego Lubonia, którego metą będzie Rabka – Zaryte. Imprezę tę zorganizuje Sekcja Narciarska Ogniska Związku Podhalan w Rabce. Ta sama Sekcja urządzi w dniach 12 – 15 stycznia raid narciarski poprzez Gorce o odznakę PZN.

Największe zainteresowanie wzbudzą z pewnością organizowane przez V Okręg Krakowski PZN wspólnie z SNOPZ w Rabce Mistrzostwa Narciarskie w kombinacji klasycznej V Okręgu Krakowskiego PZN, które projektowane są na dni 21 – 22 stycznia.

Na dzień 2 lutego wyznaczony jest bieg sztafetowy 4 x 10 km tzw. „rozstawny”, urządzany również przez Sekcję Narciarską OZP.

W dwa dni później, 4 - 5 lutego odbędą się zawody narciarskie o puchar Rabki w kombinacji klasycznej. Impreza ta w przeciwieństwie do poprzednich, które z wyjątkiem rajdu przez Gorce będą mieć charakter lokalny – będzie ogólnopolska. Wreszcie w dniach 23 – 26 lutego ma się odbyć „Wędrówka Gwiaździsta”, raid górski także o odznakę górską PZN.

Kurjer Wieczorny listopad 1938r.

Święta

Tym razem wraz z życzeniami zamieszczamy świąteczną refleksję opublikowaną w Gazecie Lwowskiej, z grudnia 1931 roku. Autorka w sposób trochę odmienny niż zazwyczaj, opisuje atmosferę przygotowań oraz samego przebiegu Świąt Bożego Narodzenia. Przedstawia w nim obraz nowego już społeczeństwa po I wojnie światowej, które w gonitwie za codziennością i nowymi wrażeniami zagubiło zupełnie znaczenie i sens czasu oczekiwania oraz przeżywania pamiątki przyjścia na świat Dzieciątka Jezus. Dziś, czytając ten tekst sprzed 90 lat, odnosi się wrażenie, że świat stanął w miejscu, bowiem można odnaleźć w nim wiele analogii do czasów nam współczesnych, w których niestety sacrum także przegrywa z profanum.

Józef Szlaga

Święta

Możeby tak raz – jeden, jedyny raz spróbować w ten wieczór świąteczny powiedzieć sobie prawdę?...

Siedzimy znowu, jak rok temu i dwa i dziesięć i sto – przy uroczystym, wigilijnym stole. Czyjeś ręce nakryły go biało, ktoś w kącie salonu ustawił choinkę. Ktoś inny próbuje kolędowej arji. W kuchni łomot talerzy, na kredensie wonieje strucla, i schną torty na jutrzejsze przyjęcie. Wyczyszczono klamki, w oknach dano świeże firanki.

Gdy podejdziemy do szyb, zobaczymy w setkach okien niezwykłe, z bliska jarzące się światła. Na ulicach mało przechodniów. Święta.

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VIII – sporty zimowe w 1938 roku

Imprezy sportowe przewidziane w sezonie zimowym

W styczniu 1938

2 – go Zawody o odznakę za sprawność dla juniorów

2 – go Konkurs skoków (SN OZP) Rabka

6 – go Zawody o odznakę za sprawność dla seniorów

8 – go Bieg zjazdowy z Lubonia o Puchar Wielkiego Lubonia (SN OZP)

9 – go Konkurs skoków AZS Kraków na Wielkiej skoczni

16 – go Zawody juniorów w kombinacji klasycznej o nagrodę f-my „Bujak” (SN OZP Rabka)

20 – 22 Mistrzostwa V Okręgu Krakowskiego PZN, w konkurencjach klasycznych

25 – go Bieg zjazdowy Turbacz – Rabka, Harcerski Klub Narciarski Młodzieży Kraków

30 – go Zawody o sprawność dla wszystkich kategorii

W lutym 1938

9 – 12 Raid narciarski przez Gorce o odznakę górską (SN OZP)

13 – go Zawody o odznakę za sprawność f – my „Haug” SN OZP Rabka

16 – 20 Rajd Gwiaździsty „Skimki” Kraków

19 – 20 Zawody w kombinacji klasycznej o puchar Rabki (SN OZP)

20 – go Narciarski bieg zjazdowy Turbacz – Rabka, TTN Kraków

27 – go Konkurs skoków międzyklubowych SN OZP Rabka

W marcu 1938

6 – go Bieg sztafetowy SN OZP Rabka

13 – go Zawody o odznakę za sprawność SN OZP Rabka

17 – 20 Raid, Rabka – Babia Góra – Pilsko – Barania Góra – Szczyrk, o odznakę górską (SN OZP) Rabka

20 – go Zawody narciarskie wewnętrzne SN OZP Rabka

27 – go Bieg o odznakę za sprawność dla wszystkich kategorii

Informacyjny Kalendarz Narciarski PZN 1937/38

Pociąg popularny do Rabki – Zdroju

Liga Popierania Turystyki – delegatura w Krakowie – przy poparciu Dyrekcji PKP organizuje w niedzielę dnia 2 stycznia 1938 r. wycieczkę pociągiem popularnym z Krakowa do Rabki – Zdroju pod hasłem „Wycieczka narciarska na Stare Wierchy” za cenę 5 zł. w obie strony.

Wsiąść do pociągu nie „byle jakiego”, lecz turystycznego,
w którym trzeba zadbać i o bagaż i o bilet

Odjazd z Krakowa dn. 2 stycznia o godz. 6, przyjazd do Rabki o 9,28; odjazd z Rabki o godz. 18.40, powrót do Krakowa o 22.05. Informacje i sprzedaż kart: „Orbis” Rynek Główny i Plac kol., Two. Wagons Lits. – Cook, Sławkowska 12 oraz kasa osobowa (zagr.) do dnia 31 bm. godz 18. W razie niedostatecznej ilości zgłoszeń Dyrekcja Kolei zastrzega sobie prawo odwołania pociągu.

Czas grudzień 1937 r.

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VII – sporty zimowe w 1937 roku (odc. 3/3)

Sokole mistrzostwa narciarskie Polski w Rabce

Rabka, 6 lutego (Huk). W pierwszym dniu sokolich mistrzostw narciarskich w Rabce – Zdroju rozegrano w bardzo złych warunkach atmosferycznych pierwsze konkurencje, to jest bieg otwarty i złożony na 16 km. Na starcie stanęło 40 zawodników z różnych miast Polski.

Ogólne wyniki były następujące – bieg na 16 km:

1) Wawrytko Stanisław (Sokół Zakopane) czas 1.10,15

2) Marduła Franciszek (Zakopane) czas 1.12,12

3) Jankowski Tadeusz (Zakopane) czas 1.12,32

4) Pyzowski Józef (Nowy Targ) czas 1.13,05

5) Jurzak Józef (Bielsko) czas 1.13,08

6) Watycha Stanisław (Nowy Targ) czas 1.14,10

7) Fąfrowicz Ferdynand (Nowy Targ) czas 1.15,49

Punktacja do biegu złożonego przedstawia się następująco:

1) Wawrytko Stanisław czas 240,0 pkt.

2) Marduła Franciszek czas 228,0 pkt.

3) Jankowski Tadeusz czas 226,5 pkt.

4) Pyzowski Józef czas 223,5 pkt.

5) Szponder Karol (N.Targ) czas 192,0 pkt..

6) Mirek Bronisław (Jordanów) czas 189,0 pkt.

7) Kondys Stefan (Rabka) czas 184,5 pkt.

8) Żegleń Stanisław (Jordanów) czas 181,5 pkt.

9) Stopka Władysław (Zakopane) czas 172,5 pkt.

Sędziowali pp. Syrek Władysław, Chodorowicz Mieczysław i Chmura Jan.

Po południu tegoż dnia rozegrano mecz hokejowy pomiędzy drużynami Sokoła Zakopane i Sokola Bielsko z wynikiem 2:1 (1:0, 0:1, 1:0) na korzyść Zakopanego.

Ilustrowany Kurjer Codzienny luty 1937 r.

Wawrytko mistrzem narciarskim Sokolstwa

Rabka, 7 lutego (Huk). W drugim dniu zawodów narciarskich Sokolstwa polskiego odbyła się w Rabce druga część zawodów, mianowicie konkursy skoków otwarty i do kombinacyj na wielkiej skoczni na Grzebieniu.

Sensacją zawodów było pobicie rekordu skoczni przez młodego zakopiańskiego skoczka Majera, który skoczył 49 i pół m, a następnie odebranie tegoż rekordu przez Serafina, również z „Sokoła” zakopiańskiego skokiem na 60 metrów.

W ogólnej punktacji pierwsze miejsce, oraz mistrzostwo zdobył Wawrytko Stanisław z notą 371,7 pkt.

2) Pyzowski Józef (N. Targ) 352,0 pkt.

3) Marduła Franciszek (Zakopane) 346,6 pkt

4) Jankowski Tadeusz (Zakopane) 343,0 pkt.

5 )Szponder Karol (N. Targ) 308,1 pkt.

6) Mirek Bronisław (Jordanów) 298,1 pkt.

7) Żegleń Franciszek Jordanów) 292,5 pkt

8) Pazdur Aleksander (Jordanów) 241,3 pkt.

9) Kondys Stefan (KSM Rabka) 222,0 pkt.

10) Stopka Władysław Zakopane) 194,0 pkt

W oczekiwaniu na ogłoszenie wyników konkursu skoków.

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VII – sporty zimowe w 1937 roku (odc. 2/3)

Mistrzostwa narciarskie okręgu krakowskiego

Mistrzostwa narciarskie V Krakowskiego Okręgu PZN rozegrane zostaną w bieżącym roku w Rabce – Zdroju, w dniach 15 i 16 bm. Zawody odbędą się w konkurencjach klasycznych, tj. biegi - na 16 km do kombinacji i otwarty, oraz konkursy skoków. Skocznia rabczańska na Grzebieniu została ostatnio dużym nakładem kosztów poprawiona oraz wyposażona w trybuny tak, że obok skoczni w Krynicy dysponuje obecnie Okręg Krakowski drugą skocznią, odpowiednią w zupełności do rozgrywania poważnych zawodów.

Organizację techniczną przeprowadza z polecenia zarządu Okr. PZN, Tatrzańskie Tow. Narciarzy w Krakowie, przy współudziale Ogniska Związku Podhalan w Rabce. Termin zgłoszenia do zawodów upływa w dniu 14 bm. Niskie koszty zakwaterowania zawodników umożliwią klubom liczne obesłanie mistrzostw. Zawodnicy ubiegać się będą o zdobycie ufundowanej przez dyr. Kadena nagrody wędrownej.

Dalsza część zawodów w konkurencjach zjazdowych odbędzie się w terminie późniejszym w Krynicy.

Ilustrowany Kurjer Codzienny styczeń 1937 r.

Pociągi turystyczne i rajdowe cieszyły się ogromną popularnością
wśród amatorów białego szaleństwa.

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VII – sporty zimowe w 1937 roku (odc. 1/3)

Z okazji Świąt Wielkanocnych, pragniemy złożyć najserdeczniejsze życzenia dla naszych Czytelników.

Niech te Święta przyniosą Wam radość i spokój

Życzymy Wam pięknych chwil w gronie rodziny i bliskich oraz wesołego świętowania!

----------------------------------

Przewidziane w sezonie zimowym imprezy sportowe

W styczniu 1937

2 — 3-go Dni narciarskie Rabki (SN Ogn. Zw. Podh.) Rabka

8 — go Konkurs skoków młodzieży (SN Ogn. Zw. Podh.) Rabka.

16 — 17-go Mistrzostwa V Okręgu PZN (V Okręg PZN).

19 — 23-go Raid narciarski o Odznakę Górską (SN Ogn. Zw. Podh.).

22 — 23 Marsz strzelecki I Brygady Legionów Chabówka – Limanowa – Nowy Sącz (PZN)

24 — go Bieg zjazdowy Turbacz-Rabka (SN Ogniska Zw. Podh.).

27 — 28-go Zawody narciarskie o puchar Ameryki Północnej (SN Ognisko Zw. Podh.).

W lutym 1937

6 — 7-go Związkowe Sokole zawody narciarskie (ON Sokół, Kraków ).

7 — go Zawody o Odznakę Sprawności (ON Sokół, Kraków ).

14 — go Bieg zjazdowy z W. Lubonia (SN Ogn. Zw. Podh.).

21 — go Bieg zjazdowy Turbacz-Rabka (TTN, Kraków ).

28 — go Zawody narciarskie młodzieży (SN Ogn. Zw. Podh.).

W marcu 1937

6 — 7-go Zawody narciarskie (SN Zw. Prac. Skarb., Warszawa).

7 — go Slalom (Ognisko Zw. Podh. Rabka).

14 — go Cyfra bieg zjazdowy z Turbacza (Ognisko Zw. Podh. Rabka).

W grudniu 1937

27 — go Zawody o odznakę za sprawność dla wszystkich kategorii

31 — go Wyścigi kumoterek wraz z kuligiem podhalańskim o charakterze regionalnym

Informacyjny Kalendarz Narciarski 1936/37

Zawieszona przed dwoma laty przez władze związkowe (z powodu błędów w budowie) skocznia na Grzebieniu w Rabce, została w okresie sprawozdawczym ostatecznie poprawiona i wykończona. Skocznia ta okazała się zasadniczo łatwa, wymaga jednak starannego przygotowania zarówno dla treningów, jak też dla konkursów. Delegowany przez KS skoczek uzyskiwał na tej skoczni (w normalnych warunkach śnieżnych i atmosferycznych) długości skoków 40 do 45 metrów. W wyniku przeprowadzonych prób, skocznia ta została zatwierdzona przez Polski Związek Narciarski, uzyskując tym samym licencję. (…)

Skocznia na Grzebieniu po wielokrotnych poprawkach
uzyskała certyfikat Polskiego Związku Narciarskiego.

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VI – sporty zimowe w 1936 roku (odc. 2/2)

Zawody hokejowe o mistrzostwo sokolstwa polskiego w Rabce

Rabka, luty (Huk). Pierwszego bm. odbyły się w Rabce związkowe zawody hokejowe o mistrzostwo sokolstwa polskiego. Do zawodów stanęło 6 drużyn sokolich z Krakowa, Zakopanego, Bielska, Nowego Sącza, Stryja, Katowic.

Odbyły się tylko spotkania drużyn Kraków – Zakopane z wynikiem 5:2 na korzyść Krakowa oraz Bielska – Nowy Sącz z wynikiem 0:0. Zawody Stryj – Katowice nie mogły się odbyć spowodu odwilży. Dalsze zawody hokejowe półfinałowe odbędą się w Rabce z chwilą polepszenia się warunków atmosferycznych.

Zawody narciarskie oraz skoki na Grzebieniu zostały odwołane.

Il. Kur. Codz. luty 1936 r.

Mając kilka kilometrów w nogach trzeba jeszcze tylko przekroczyć linię mety

Rabczańskie reminiscencje sportowe. Część VI – sporty zimowe w 1936 roku (odc. 1/2)

Po kilkutygodniowej przerwie wznawiamy cykl doniesień przedwojennej prasy, o sportowych wydarzeniach wśród społeczności międzywojennej Rabki. I pomimo, że najbardziej prestiżowe dla Rabki zimowe imprezy sportowe, tzn. Międzynarodowe Akademickie Narciarskie Mistrzostwa Polski w latach 1934 i 1935 nie powtórzyły się już w naszym mieście, to nadal nie brak było tu wielu innych, choć już mniejszego kalibru. Zapraszamy więc do dalszej lektury w nadziei, że może kiedyś dane nam będzie obserwować na żywo odradzające się zmagania sportowców, bez konieczności wyjazdu poza Rabkę.

Józef Szlaga

Rabczańskie reminiscencje sportowe

Część VI – sporty zimowe w roku 1936

Przewidziane w sezonie zimowym imprezy sportowe

Sezon zimowy 1935/1936

2 i 3 stycznia – Zawody narciarskie o puchar Rabki;

5 stycznia 1936 – Bieg o odznakę sprawności (SN AZS Kraków);

1 – 2 lutego 1936 – Zawody narciarskie i hokejowe „Sokoła” (związkowe);

2 lutego 1936 – Doroczny bieg zjazdowy z Turbacza (TTN Kraków);

5 – 6 lutego 1936 – Zawody narciarskie o mistrzostwo Okręgu Krakowskiego PZN w kombinacji norweskiej

Międzynarodowy akademicki mecz drużynowy Polska – Austria (SN AZS Kraków);

26 grudnia – Zawody narciarskie młodzieży (SN OZP) Rabka;

27 grudnia – Zawody narciarskie o Odznakę Sprawności PZN (SN OZP) Rabka.

Informacyjny Kalendarz Narciarski 1935/36

Warunki śniegowe

Rabka – Zdrój. (PAT) Bardzo obfite opady śnieżne dni ostatnich stworzyły w rejonie Rabki – Zdroju znakomite warunki śnieżne dla narciarzy. Warstwa śniegu w Rabce wynosi 60 cm. W okolicznych górach około 1,50 m. Sezon narciarski bardzo się ożywił. Na święta jest zapowiedziany liczny zjazd sportowców. Skocznia narciarska została udoskonalona. Odbędą się tu liczne zimowe imprezy sportowe

Kurjer Poznański grudzień 1935 r.

Widok na Maciejową (837 m) i zaśnieżone okolice Rabki

A słowo ciałem się stało

Kolejne święta Bożego Narodzenia. Jak co roku, odwiecznym zwyczajem będziemy się łamać opłatkiem przy rodzinnym, wigilijnym stole, składając sobie wzajemnie życzenia. Tkwi bowiem w nas wszystkich wiara, że te właśnie życzenia się spełnią i w zdrowiu i pomyślności doczekamy następnych świąt Bożego Narodzenia.

Również zespół Historii Rabki łamie się w myśli opłatkiem z Wami, drodzy sympatycy tego bloga, życząc Wam, w nadchodzącym Nowym, 2024 Roku, przede wszystkim zdrowia, radości w każdym dniu oraz spełnienia wszystkich Waszych zamierzeń i pragnień.

A słowo ciałem się stało

Na niebie zabłysła pierwsza gwiazda. Wigilia. Dziwna, święta noc, która niespokojne dusze ludzkie napełnia ciszą, która najbardziej oschłym sercom pozwala rozżarzyć się uczuciem prawdziwego kochania. Tylko przez jedną noc. Przez jedną krótką noc cudu...