Rabczańskie reminiscencje sportowe – sporty letnie. Część III

Plakat przedstawiający Joan Fry, brytyjską tenisistkę,
finalistkę Mistrzostw Wimbledonu 1925 roku.

O tenisie – jako już dyscyplinie sportowej uprawianej w Rabce – możemy mówić w zasadzie od roku 1929, kiedy to Sekcja Tenisowa krakowskiego AZS-u zorganizowała tu pierwszy turniej rozgrywek tenisowych, w ramach dorocznych „turniejów tenisowych w zdrojowiskach”. Naczelnikiem i głównym sędzią tych zawodów była jedna z pierwszych sław szermierczych środkowej Europy obecnej doby, lektor W.F.U.J. Eugeniusz Linnemann.

Eugeniusz Linnemann propagator szermierki, instruktor
i trener, który kierował przygotowaniami szermierzy
do Igrzsk Olimpijskich w 1924 i 1928 r.

Do tego czasu korty w Rabce wykorzystywane były prawdopodobnie głównie do nauki gry w tenisa, do rywalizacji graczy niezrzeszonych oraz przeprowadzania meczów tenisowych na gruncie gier towarzysko rozrywkowych.

Przyglądając się bowiem nazwiskom uczestników turniejów tenisowych w poszczególnych latach, można zauważyć również nazwiska znaczących mieszkańców Rabki, np. dr Kazimierza Kadena, dr Teodora Cybulskiego, dr Stanisława Christa, dr Tadeusza Malewskiego, znanego szeroko w Rabce i okolicy aptekarza mgr Władysława Miętusa czy też komendanta rabczańskiej straży pożarnej, Władysława Skowrońskiego, będącego równocześnie organistą parafii św. Marii Magdaleny.

Korty w parku zdrojowym zamieniane w sezonach zimowych na lodowisko

Korty tenisowe w parku, ściągały rzesze dzieci i młodzieży również w sezonach zimowych. Przekształcano je wówczas na potrzeby zabaw i gier zimowych, poprzez urządzanie na nich lodowiska, tzw. „ślizgawki”. Służyło ono nie tylko młodszej części społeczeństwa, ale też stawało się areną zmagań przybywających do Rabki drużyn hokejowych [cykl artkułów o sportach zimowych, w archiwum bloga Historia Rabki].

W sezonie 1929 roku na około 12 500 osób kurujących się w naszym zdrojowisku, zanotowano 6 482 dzieci, leczonych na tutejszych koloniach, których liczba oscylowała w granicach 30 – 40. Ponadto prawie wszyscy kuracjusze przyjeżdżali z dziećmi, których było pełno w całym zdrojowisku – dlatego też do Rabki przylgnęła nazwa „Królestwo dzieci”.

Zarząd zdrojowiska otaczał więc dzieci specjalną opieką, organizując dla nich place zabaw, place do gier, gimnastyki i kąpieli słonecznych, bo jak pisała w artykule o Rabce dr Janina Królińska, w jednym z numerów Il. Kur. Codz. …wiadomo powszechnie, że poezją Rabki są rzesze dzieciaków, koziołkujących bezkarnie po trawnikach. Ale najpoetyczniejsze jest to, że owa radosna, dziecięca beztroska bywa często zaraźliwa. Wszyscy tu przecież młodnieją, przynajmniej o dziesięć lat, a w razie potrzeby jeszcze więcej. Dlatego „mamusie” są tu podlotkami, starsi panowie przeżywają swoją pierwszą miłość, a srodzy pułkownicy rozpoczynają naukę gry w tenisa. Każdego sezonu czeka przybywającego tu z daleka gościa jakaś niespodzianka. W tym roku zabieliły się nowe korty tennisowe (bo tenis jest starą i specyficzną pasją Rabki). (…).

A w ogóle to z letnikiem rabczańskim bywa zazwyczaj tak, kontynuuje autorka, że: …pierwszego tygodnia ogląda Rabkę, w drugim ocenia ją należycie, a w trzecim przywiązuje się do niej całem sercem. A przywiązanie to nie wygasa z czasem. Przeciwnie, tęskni do Rabki i wraca do niej po kilkakroć. Dlatego spotyka się tutaj tak często znajomych sprzed lat. Trochę wyrośli lub wyłysieli, ale Rabka wydaje się im jeszcze milsza i piękniejsza. (…).

W ramach organizowanych przez AZS cyklicznych turniejów uzdrowiskowych, w Rabce mecze rozgrywano przez kolejnych pięć lat, do 1933 roku. Stanowiły każdorazowo doskonały sprawdzian formy i sił polskich tenisistów przed mistrzostwami krajowymi jak i innymi występami zawodników poza granicami. I właściwie nie wiadomo dlaczego zaniechano dalszej ich organizacji. Co prawda odbywały się jeszcze sporadycznie mecze w innych miastach uzdrowiskowych (Zakopane, Sopot, Krynica), ale nie były to już zawody tej samej rangi.

List z Rabki

(…). Zdrojowisko posiada przeszło 2 300 pokoi, z czego około 300, zakład kąpielowy. Wszystkie domy zakładowe są zaopatrzone w instalację wodociągową i elektryczną oraz kanalizację. Łazienki rabczańskie urządzone są według ostatnich wymagań i wzorów racjonalnej balneologii. Podobnie też urządzony jest zakład elektroterapeutyczny, zakład Zandera i inhalatoria.

Gości tu coraz więcej. Rozrywek nie brak. Są place tenisowe, boiska gier dla dzieci itp. zwykłe urządzenia służące dla uprzyjemnienia gościom pobytu. Jest kasyno zdrojowe, są koncerty, przedstawienia teatralne i dancingi. (…).

Dziennik Poznański z czerwca 1927 r.

Od czasu do czasu, w różnych czasopismach pojawiały się krótkie informacje na temat odbywających się tutaj wydarzeń sportowych.

W kilku wierszach

W Rabce wyniki lekkoatletyczne były następujące:

biegi 100 m. – Kowalski – 11.6,

biegi 800 m. – Topór – 2.12,

skok w dal i wyż – Kowalski – 635 i 170,

tyczka – Topór – 2.80,

dysk – Kowalski – 32.90,

oszczep – Kuczka – 40.35.

Stadion z sierpnia 1928 r.

Rzut oszczepem

Z Rabki

(…). W niedzielę 23 b. m. odbyło się tu doroczne święto W. F. i P. W. powiatu makowskiego. Dnia poprzedniego odbył się uroczysty capstrzyk orkiestry wojskowej. W niedzielę zrana zaczęły przybywać z rożnych stron powiatu poszczególne drużyny. Rano odbyło się nabożeństwo poczem defiladę wszystkich oddziałów przyjął starosta Dr. Bieniasz wraz z przedstawicielami wojska i społeczeństwa. Po defiladzie starosta Dr. Bieniasz przemówił do oddziałów W. F. i P. W., kładąc szczególny nacisk na to, że rozwój fizyczny nie może brać góry nad urabianiem charakteru i wartości moralnych, że tylko człowiek o wielkim charakterze może przynieść, przy pomocy wyrobionych mięśni i całej konstytucji fizycznej, pożytek ojczyźnie. O znaczeniu P.W. mówił przedstawiciel wojska. Po obiedzie, przy którym rolę gospodarza spełniał lekarz powiatowy Dr. Olszewski [Józef, właściciel „Olszówki”, ojciec dr Zdzisława Olszewskiego, autora „Michała od Cyganów”], rozpoczęły się zawody sportowe.

Z pośród wszystkich drużyn bezkonkurencyjnemi okazały się: męska i żeńska drużyna Seminarium Nauczycielskiego z Jordanowa. W zawodach, które były bardzo sprawnie zorganizowane i przeprowadzone, szczególniej uderzyła nas obecność drużyn wiejskich, z dość odległych stron powiatu. Dobrze to świadczy o prowadzeniu W.F. i P.W. w powiecie, skoro zdołano złamać lody na wsi, gdzie przy ciężkiej pracy niema czasu, a czasem i zrozumienia dla wychowania fizycznego. Po zawodach p. starosta rozdał zwycięskim drużynom nagrody. Jordanów był górą. Wieczorem przy wtórze śpiewu drużyny żegnały Rabkę, udając się jużto koleją, jużto autobusami do domów. W uroczystościach tych wzięli udział przedstawiciele urzędów powiatowych. W. Drob

Głos Narodu z czerwca 1929 r.

Lekka atletyka prowincjonalna

Rabka. Zawody lekkoatletyczne przyniosły wyniki następujące:

Biegi 100 mtr. – Dattner (Koszarawa) – 11.8;

Skok w wyż – Marnocki (S.Z.S. N. Targ) – 152;

Skok w dal – Marnocki – 551;

Rzut kulą – Ruczka – 10.71 (poza konkursem – 11.39);

Rzut dyskiem – Ruczka – 36.10;

Bieg na przełaj (2250 mtr) 1) Michalski (Sokół, Zakopane) – 8.0 min,

2) Modzelewski,

3) Motyka Józef,

4) Motyka Juljan.

Przegląd Sportowy z sierpnia 1929 r.

Turniej tennisowy w Rabce i Zakopanem

Sekcja tennisowa krakowskiego AZS-u urządza w dniach 8 do 10 sierpnia turniej tenisa na kortach zakładu kąpielowego w Rabce. Jest to pierwsza tego rodzaju, na wielką skalę zakrojona impreza sportowa w tej miejscowości kąpielowej, której powodzenie zdaje się być w pełni zapewnione zarówno przez zapowiedziany udział najlepszych rakiet Polski, jak i nad wyraz przychylne stanowisko zarządu zdrojowego.

Bezpośrednio po Wyścigu Tatrzańskim odbędzie się także w Zakopanem, organizowany również przez AZS turniej tenisa w dniach 13 do 16 sierpnia. I ta impreza, która zresztą ma już ustaloną tradycję, zapowiada się organizacyjnie jak najlepiej, a pod względem zgłoszeń nawet sensacyjnie.

Ilustrowany Kuryer Codzienny z lipca 1929 r.

Korty tenisowe przy Czarnej Alei w parku zakładowym

Mistrzowie rakiety na letniskach

W ciągu letniego sezonu sportowego corocznie odbywa się szereg turniejów w miejscowościach uzdrojowiskowych. W tych dniach podobne turnieje odbędą się w trzech miejscowościach.

Oto w sobotę rozpoczął się w Milanówku doroczny turniej przy udziale szeregu doskonałych tenisistów polskich, jak Stolarow, Marszewski, Tarnowski, Drewnowski, Szczerbiński, Loth, Calrd itd. Turniej zakończy się w czwartek.

W Rabce rozpoczął się w piątek międzyklubowy turniej tenisowy przy udziale Jędrzejowskiej, Szwedego, Kuchara i szeregu graczy krakowskich i lwowskich.

Kurjer Poranny z sierpnia 1929 r.

Turniej tenisowy w Rabce i Zakopanem.

W dniu wczorajszym rozpoczął się na kortach parku zdrojowego w Rabce turniej tenisowy, zorganizowany przez krakowski AZS, przy udziale wielu wybitnych polskich przedstawicieli białego sportu. Organizacja imprezy rabczańskiej i zakopiańskiej spoczywa w sprężystych rękach kierownika sportowego AZS-u, p. dra Witolda Potuczka.

Dr. Witold Potuczek, wiceprzewodniczący
sekcji tenisa AZS-u w Krakowie

Z Krakowa biorą udział w turnieju panie: Jędrzejowska (mistrzyni Warszawy, Krakowa, Wielkopolski), Pozowska (Sokół), Lieblingowa (K.K.T.), panowie: Szwede (AZS), Zachar (AZS), Liebling (K.K.T.), Potuczek (AZS), Czesław Jentys (AZS), Jurczyńskl (Sokół), Horain (Cracovia, mistrz juniorów), Popiel (AZS) i Czyżowski (Cracovia).

Tenisistki krakowskiego AZS-u

Ze Lwowa przybyli: panie: Groblewska, Orzechowska, Wełeszczukowa, panowie: Kołcz (mistrz okręgu lwowskiego), Kuchar, Nawratil i Stahl. Turniej rabczański potrwa do 10 bm. włącznie. Na uwagę zasługuje udział Szwedego, który ostatnio po forsownym treningu na Rivierze odniósł kilka poważnych sukcesów na tamtejszych kortach, oraz dra Potuczka, od 2 lat nieczynnego w charakterze gracza.

Tenisiści AZS Kraków,
od lewej dr Potuczek, Nowina i Szwede.

Turniej w Zakopanem rozpocznie się 13 bm. i potrwa do 16 bm. włącznie. Wezmą w nim udział poza wymienionymi powyżej graczami, Max Stolarow (mistrz Polski) oraz panie: Junżanka (Warszawa) i Kierska (Lwów). Spodziewany jest przyjazd p. Dubieńskiej, której spotkanie z Jędrzejowską zdawna jest oczekiwane z najwyższem zainteresowaniem.

Ilustrowany Kuryer Codzienny z sierpnia 1929 r.

Ada Pozowska i Maria Wełeszczukowa

Turniej tenisowy w Rabce.

Turniej o mistrzostwo Rabki przyniósł zwycięstwo graczom krakowskim, przede wszystkiem Horajnowi (Cracovia), który pobił najlepszych graczy Lwowa: Stahla, Kuchara i Kotera, wykazując doskonałą taktykę i pewną grę. Mistrzostwo w grze pań zdobyła łatwo Jędrzejowska, niespodziankę zaś sprawiła Pozowska, zwyciężając po ładnej i zaciętej walce mistrzynię Lwowa p. Orzechowską.

Tenisiści, od lewej Otto Liebling i Witold Horain

Pozatem wyróżnili się w doublu Liebling i Horain, którzy zdobyli mistrzostwo, bijąc w finale Zachara i Czyżowskiego: ten ostatni wskutek zwichnięcia nogi nie odegrał żadnej roli w turnieju. Mixed-double wygrywa Jędrzejowska i Zachar, tem łatwiej, że Orzechowska i Nawratil odstępują od gry.

Tenisiści, stoją od lewej: Otto Liebling, Kierska,
Jadwiga Jędrzejowska i Zachar

Z przyjemnością należy zaznaczyć, że turniej w Rabce udał się jedynie dzięki wielkiej uprzejmości pp. Kadena i płk. Ossowskiego, którzy starali się ułatwić graczom warunki gry przez przygotowanie znakomitych kortów, Komisja zaś Zdrojowa ofiarowała tenisistom kwatery i utrzymanie. Pozatem właściciele pensjonatów ofiarowali wiele b. cennych nagród.

Ciekawsze wyniki są następujące:

Ćwierćfinały panów: Nawratil – Feldman 6 : 1, 6 : 0,

Kołcz – Szwede 3 : 6, 6 : 3, 6 : 1,

Horain – Stahl 2 : 6, 6 ; 1, 6 : 1,

Kuchar – Liebling 6 : 4, 6 : 3.

Tenisiści, od lewej: Władysław Kuchar i Zygmunt Nawratil.

Półfinały: Kołcz – Nawratil 6 : 3, 6 : 2,

Horain – Kuchar 6 : 4, 1 : 6, 6 : 0.

W finale: Horain – Kołcz 6 : 0, 6 : 0, 6 : 2.

Single pań: Pozowska – Orzechowska 2 : 6, 6 ; 4, 6 : 2,

Jędrzejowska – Pozowska 6 : 1 w. o.

Double panów: Zachar i Czyżowski – dr Potuczek i Nawratil 6 : 2, 6 : 4,

Horain i Liebling – Kuchar i Kołcz 6 : 2, 6 : 1,

Horain i Liebling – Zachar i Czyżowski 6 : 1, 6 : 3, 6 : 1.

Mixed-double: Zachar i Jędrzejowska – Kuchar i Wełeszczukowa 6 : 3, 6 : 1.

Ilustrowany Kuryer Codzienny z sierpnia 1929 r.

Horain i Jędrzejowska zdobywają mistrzostwa Rabki

Witold Horain, tenisowy mistrz Rabki 1929 roku.

Pierwszy turniej o mistrzostwo Rabki zakończył się niespodziewanem zwycięstwem Horaina, który w doskonałej formie pobił kolejno trzech najlepszych lwowskich graczy Stahla 2:6, 6:1, 6:1, Kuchara 6:4. 1:6. 6:0 i Kołcza w finale 6:0, 6:0, 6:2. Wyniki te osiągnął Horain dzięki bardzo dobrej taktycznie grze, w finale zaś potrafił utrzymać ofenzywną grę przez przeciąg 3 setów. Z innych ciekawszych wyników należy zanotować mecz Kołcz – Szwede 3:6, 6:1, 6:3; Kołcz – Navratil 6:3, 6:2 i Kuchar – Liebling 6:4, 6:3.

Jadwiga Jędrzejowska tenisowa mistrzyni Rabki 1929 roku. 

Mistrzostwo w grze pojedynczęj pań zdobyła naturalnie Jędrzejowska, zwyciężając w finale Pozowską 6:1 w. o. Ta ostatnia pokonała poprzednio Kierską i Orzechowską 2:6, 6:4, 6:2. Pani Orzechowska .prowadziła w 2 secie 4:2 lecz dała się wybić zupełnie z uderzenia lobami. Gry podwójne panów przyniosły dwa ciekawe półfinały: Czyżowski – Zachar. Navratil – Potuczek 6:2. 6:4 i Horain, Liebling – Kuchar, Kołcz 6:2, 6:1. W finale Horain – Liebling pokonali łatwo Zachara i Czyżowskiego który zwichnął nogę 6:1, 6:3, 6:1.

W grze mieszanej zwycięstwo odniosła para Jędrzejowska – Zachar, bijąc w końcowej rozgrywce parę Wełeszczukową – Kuchar 6:3, 6:1.

Przegląd Sportowy z sierpnia 1929 r.

.

Zawody lekkoatletyczne w Rabce.

Piszą nam z Rabki: Na wzór roku ubiegłego odbyły się w Rabce Zdroju z okazji „Dni Zdrowia” zawody lekkoatletyczne (na specjalne zezwolenie K.O.Z.L.A.) w dniu 25 sierpnia 1929 r. Zawody te zgromadziły przeszło 20 zawodników z Krakowa, Dębicy, Żywca, Zakopanego, Nowego Targu, Chabówki i Rabki.

Wyniki zawodów są następujące:

Bieg 100 metrów: 1) Dattner J. (K.S. Koszarawa Żywiec) 11,8;

2) Fangor Artur (Dębica – nie stow.) 11,9;

3) Sadowy Stanisław (Dębica – nie stow.) 12,0.

Skok w wyż: 1) Markocki (S.Z.S. Nowy Targ) 152 cm;

2) Sadowy Stanisław (Dębica) 150 cm;

3) Fangor (Dębica) i Ruczka (Wisła) 145 cm.

Skok w dal: 1) Markocki 5,51 mtr.

2) Fangor 5,47 mtr.

3) Dattner 5,38 mtr.

Rzut kulą: 1) Ruczka 10,71 mtr.

2) Sadowy 8,79 mtr.

3) Markocki 8,18 mtr. Poza konkursem Ruczka 11, 39 mtr.

Rzut dyskiem: 1) Ruczka 36,10 mtr.

2) Topór R. (Wisła) 25,86 mtr.

3) Sularz 24,16 mtr.

Bieg przełajowy

Bieg na przełaj (trasa 2250 mtr.) dookoła parku:

Michalski (Sokół Zakopane),

Modzelewski (Wisła),

Motyka Józef (S.N.T.T. Zakopane),

Motyka Julian (Sokół Zakopane),

Romanowski Kaz. (Chabówka),

Sadowy (Dębica),

Topór (Wisła).

Eugeniuszv Linnemann, były szkoleniowiec szermierzy polskich

Organizacja bardzo dobra. Naczelnikiem zawodów i głównym sędzią zawodów był lektor W.F.U.J. p. Eugeniusz Linnemann, kierownikiem biegów, rzutów i skoków student fil. U.J. Mieczysław Romanowski, sekretarzem student W.S.H. Juliusz Janota.

Wieczorem w obecności tłumów publiczności zostały wręczone honorowe nagrody i żetony zwycięzcom przez WP. doktorową Nowosielską i inżynierową Krawczyńską.

Czas z września 1929 r.