R A B K A P O W O J N I E
Niemcy ewakuowali się w końcu stycznia 1945 r., gdy już po piętach deptały im wojska IV Frontu
Ukraińskiego Armii Radzieckiej. Zdążyli jeszcze wysadzić wiadukt w Chabówce i spalić kilka
budynków sanatoryjnych, m.in. „Konary” i sąsiedni obiekt na ul. Nowy Świat.
![]() |
| Odbudowa wiaduktu na rzece Raba w Chabówce, 1946 rok. Źródło: http://www.gddkia.gov.pl/pl/a/344/odbudowa-wiaduktu -na-rzece-raba-w-miejscowosci-chabowka-1946-rok |
Na wyzwolonym obszarze poczęły się odradzać formy polskiej państwowości – instytucje
życia publicznego, w tym szkolnictwo. Reaktywowane zostało przedwojenne prywatne, Koedukacyjne
Gimnazjum i Liceum Dr-a Jana Wieczorkowskiego z 4 klasami gimnazjalnymi i 2 licealnymi. Już w
lutym 1945 r. a więc w kilkanaście dni po wyzwoleniu Rabki, uczelnia ta rozpoczęła działalność
edukacyjną. Zgłaszali się powracający z konspiracji profesorowie. Uruchomiono druk podręczników
i innych pomocy szkolnych. Dzięki owemu zaświadczeniu o ukończeniu 6 klas szkoły podstawowej,
moja prośba o przyjęcie do 1-szej klasy gimnazjum została uwzględniona. Znalazłem się w
najmłodszej grupie 13-to i 14-tolatków. Natomiast w pozostałych klasach byli chłopcy i dziewczęta
nawet 20-to letni, dawni uczniowie tegoż Gimnazjum i Liceum, którym wojna zabrała młodość i
możliwość normalnego kształcenia się. Niektórzy mieli za sobą lata walki zbrojnej z Niemcami w
różnych ugrupowaniach podziemnych, głównie w Armii Krajowej. Nie wszystkie ich oddziały
ujawniły się przed nowymi władzami. Nie rzadko przychodzili na lekcje w partyzanckich battle
dressach i z bronią krótką za pasem, której nawet nie starali się ukryć.

