Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (9/9)

O kaplicy św. Teresy od Dz. J. w Rabce

Po szeregu długich miesięcy biorę dziś znowu pióro do ręki by przedstawić Szan. Czytelnikom, co w ostatnich czasach zrobiono w Kaplicy św, Teresy w Rabce. 

Z płynących ciągle składek spłacono częściowo roboty wewnętrzne. Wiele jednak niestety pozostaje jeszcze do spłacenia, jak również ostatnio wykonane oszklenie części zimowej, w celu zabezpieczenia wewnętrznego urządzenia przed wilgocią.

Ksiądz kapelan Jan Piskorz przed wejściem do prezbiterium; wielce zasłużony
dla powstania kaplicy św. Teresy w Rabce i skarbnik Komitetu jej budowy.
Na zdjęciu już jako katecheta szkoły powszechnej w Kielcach, dokąd został
przeniesiony po skończonej kuracji w Rabce, pod koniec 1928 r. W późniejszym
okresie jeden z tzw. „księży patriotów”. Fot. ze zbiorów Józefa Szlagi

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (8/9)

Poświęcenie Kaplicy w Rabce.

Dnia 15 lipca b.r. odbyło się w Rabce poświęcenie kaplicy nowowybudowanej pod wezwanie św. Teresy od Dzieciątka Jezus oraz konsekracja dzwonu. Uroczystego aktu dokonał Książę Metropolita X. Sapieha osobiście. 

Od wczesnego rana w cudny dzionek lipcowy wre gorączkowa praca nad ostatniemi przygotowaniami. Przy starej kapliczce, która już dawno nie zaspakajała dostatecznie potrzeb religijnych licznych kuracjuszy, zmuszonych w razie niepogody moknąć lub marznąć na dworze, wystawiono piękną bramę powitalną z napisem: „Witaj nam”, utworzon[ym] z kolorowych lampek elektrycznych, które zwłaszcza wieczorem świecąc rzęsiście wraz ze wspaniałą iluminacją Kaplicy nowej przez 3 wieczory podniosły nastrój wywoływały.

Tłumy wiernych przed nową kaplicą, w oczekiwaniu na przybycie
Metropolity Krakowskiego, Ks. Sapiehy. Fot. ze zbiorów Józefa Szlagi

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (7/9)

Kaplica św. Teresy w Rabce

Dnia 19 czerwca mija rok od położenia i uroczystego poświęcenia kamienia węgielnego Kaplicy Św. Teresy w Rabce. Mija rok pracy i wysiłku, rok cudów i błogosławieństwa Bożego.. Dni zaledwie kilkanaście dzieli nas od chwili, gdy w nowej świątyni zamieszka Bóg. 

Dziś niestety dokładnie dnia poświęcenia podać jeszcze nie możemy, lecz z chwilą ustalenia termin ogłosimy w dziennikach. Przypuszczamy, że wielu z czytelników Róż zechce wziąść udział w tej uroczystości. Chcąc ułatwić uczestnikom wyjazd i pobyt w Rabce, prosimy o wcześniejsze zgłoszenie się do Komitetu. 

Prace koło wykończenia Kaplicy wrą w całej pełni. Składki płyną, lecz trzeba jeszcze bardzo wiele. Wierzymy jednak, że czytelnicy, którzy na każde nasze wezwanie chętnie spieszyli z składkami nie ustaną w ofiarności. 

W miesiącu bieżącym prócz ofiar w pieniądzach otrzymaliśmy dywan i chodnik (M. Kaźmierczak z Brodnicy), muszlę morską na kropielnicę(Stryjkowski, Starogard), płótno na ołtarz i korporaty (Jan Nowak, Kraków), kanony na ołtarz malowane na pergaminie (NN), stułę biało fioletową (Firma Fr. Kopaczyński, Kraków). 

Zgłoszenia w sprawie wzięcia udziału w uroczystościach poświęcenia i składki, przyjmuje skarbnik Komitetu Ks. Jan Piskorz, Kraków, Al. Krasińskiego 17 Ip. (Od 1 lipca Rabka willa pod Kazimierzem). 

Za dotychczasowe szczere i hojne ofiary Czytelników Róż składa serdeczne Bóg zapłać 

Komitet

Róże św. Teresy od Dzieciątka Jezus nr. 6 z czerwca 1928 roku

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (6/10)

Łaski za przyczyną św. Teresy od Dz. J. otrzymane. [przykłady- J.Sz.]

Na podziękowanie św. Teresie za powrócenie zdrowia składam na kaplicę w Rabce 5 zł. 

Wanda Karpińska 

Ofiaruję 100 zł. Na kaplicę św. Teresy w Rabce, dziękując publicznie za łaskę, że dziecko szczęśliwie do czasu donosiłam i zdrowe urodziłam. Proszę też św. Teresę o opiekę nad dziewczynką moją drugą, która się słabo b. rozwija 

Krosno         J. Pappe. 

Wywiązując się z danego przyrzeczenia pokorne dzięki składamy Przenajświętszemu Sercu Pana Jezusa, Najświętszej Pannie Marji i świętej Teresie od Dzieciątka Jezus, za Jej pomocą otrzymane łaski w chorobie ucha naszej córki, i inne doznane łaski i prosimy o dalszą opiekę i pomoc, przyczem składamy ofiarę 5 zł. na ołtarz św. Teresy od Dzieciątka Jezus, Kaplicy w Rabce. 

Delatyn 10 marca 1928         Schowankowie 

Prawdziwość potwierdzam         X. Ferenz proboszcz 

Z podziękowaniem za doznane łaski, a z prośbą o dalsze przesyłam na budowę kapliczki Św. Teresy 5 zł. 

Strzelno          Teresa Barylska 

Składam publiczne podziękowanie Sercu Jezusowemu, Matce Najświętszej i św. Teresie, za łaski otrzymane przez Jej przyczynę. Nigdy napróżno nie wzywałam św. Teresy, zawsze przychodziła mi z pomocą. 

W ostatnich czasach mając wielkie cierpienie duchowe, udałam się do św. Teresy z prośbą o wyratowanie mnie z tego stanu, i tym razem św. Teresa nie odmówiła mi pomocy swojej i zesłała mi różyczki za co serdecznie Jej dziękując i polecając się nadal Jej opiece wywiązuję się z danego przyrzeczenia zasyłając jednocześnie 10 zł. na sprzęty kościelne do kaplicy w Rabce. 

Warszawa 22 III 1928         B.K.

Róże św. Teresy od Dzieciątka Jezus nr. 4 z kwietnia 1928 roku

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (5/9)

Kaplica w Rabce

Komitet budowy kaplicy św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce urządził w Krakowie wentę spożywczą, która przyniosła 911,08 zł. czystego dochodu. Wszystkim osobom, które swą pracą i ofiarami przyczyniły się do zbożnego celu, a w szczególności P.T. wojskowości za użyczenie ujeżdżalni w koszarach tagorów, oraz firmie Suchard za hojny dar, wyraża komitet serdeczne podziękowanie. W ten sposób Rabka otrzyma kaplicę, której brak dawał się dotkliwie odczuwać.

Ilustrowany Kuryer Codzienny nr. 1 z dnia 1 stycznia 1928 roku

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (4/9)

Budowa Kaplicy pod wezwaniem św. Teresy od Dz. Jezus w Rabce.

W uroczym zakątku Małopolski, w znanem zdrojowisku Rabka postępuje raźno budowa Kaplicy pierwszej w Polsce pod wezwaniem św. Teresy od Dz. Jezus. 

O uroczystości poświęcenia kamienia węgielnego pod jej budowę wspominaliśmy w poprzednich numerach załączając fotografje z tejże uroczystości. Od tego czasu rozwinął Komitet budowy energiczną akcję celem zdobycia funduszów; już po kilku miesiącach naprawdę z niczego stanęły mury kamienne pod część zimową kaplicy, które się wcale okazale przedstawiają.

Na rusztowaniu budowanej kaplicy stoją m. in. członkowie Komitetu budowy
- Ks. Stanisław Pankiewicz (z lewej) i ks. Jan Piskorz (w środku).
Fot. ze zbiorów Józefa Szlagi

Część ta składa się z trzech naw i prawdopodobnie jeśli nie wyschnie źródło ofiarności, znajdzie się przed zimą pod dachem. Cały koszt budowy kaplicy pięknie zaprojektowanej przez znanego architektę Franciszka Mączyńskiego wynosi około 50 tys. złotych, z czego dotychczas uzbierano ze składek podczas Mszy Świętej i z imprez urządzanych staraniem Komitetu jak festyny, koncerty i ze sprzedaży cegiełek i nalepek 26 tys. złotych. Nazwiska ofiarodawców, którzy bądź jednorazowo, bądź w ratach ofiarują 50 zł. na cel kaplicy będą wyryte na wzór cegiełek wawelskich na ścianie zewnętrznej kaplicy. Kaplica sama położona w pięknem ustronnem miejscu jako żywe votum świadczyć będzie o prawdziwym kulcie jakim się cieszy ta ulubiona Święta. 

Komitet apeluje jeszcze do serc czytelników, aby brakującą kwotę zechcieli złożyć choćby w najmniejszych kwotach, przesyłając je pod adresem: Ks. J. Piskorz, w Rabce.

Róże św. Teresy od Dzieciątka Jezus nr. 9 z września 1927 roku

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (3/9)

Komunikaty

Zamierzona budowa kaplicy pod wezwaniem św. Teresy w Rabce rozpoczęła się i praca wre w całej pełni. Wybrano śliczne położenie w pobliżu groty, wśród lasu świerkowego. Materjały budowlane, częściowo zakupione, częściowo darowane, już się zwozi i 19 czerwca w niedzielę nastąpi poświęcenie kamienia węgielnego przez Ks. b-pa Dr. Stanisława Rosponda z Krakowa, co niewątpliwie ściągnie liczne rzesze wiernych z sąsiednich gmin i parafji.

Grota Najświętrzej Panny zwana „Spoczynkiem Maryi”, której budowniczym,
w 1897 roku, przy wydatnej pomocy społeczeństwa, był kapelan ówczesnej
kaplicy zdrojowej, jezuita ks. Feliks Cozel (Zosel). Miejsce pod budowę
wybrały dzieci, a ofiarował je właściciel Rabki, dr Kazimierz Kaden,
który również sprowadził do niej cudowną statuę Matki Boskiej z Lourdes.
Uroczyste przeniesienie z kaplicy i poświęcenie statuy w grocie odbyło się
w święto Wniebowzięcia Matki Boskiej, tzn. w niedzielę 15 sierpnia 1897 roku.
Fot. ze zbiorów Józefa Szlagi

Ponieważ jest to pierwsza kaplica poświęcona czci nowej świętej, cieszącej się u społeczeństwa wielką popularnością, – a brak jeszcze kapitałów do wykończenia, przeto Komitet apeluje do wszystkich czcicieli św. Teresy o ofiary bodaj najmniejsze na ręce ks. Jana Piskorza, Kraków, Pędzichów Boczna 2. 

Dzwon Niedzielny nr. 25 z dnia 19 czerwca 1927 roku

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (2/9)

Pierwsza kaplica ku czci św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Polsce.

W Rabce – Zdroju postanowiono wybudować pierwszą w Polsce kaplicę pod wezwaniem św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Dotychczasowa, stojąca tam minjaturowa, drewniana kapliczka nie może pomieścić ani 50 osób, zaś kościół parafialny we wsi Rabka jest zbyt odległy, by służyć stałym potrzebom kuracjuszy; potrzeba więc nowej, dużej kaplicy murowanej w zdrojowisku jest konieczną i naglącą. Tysiącznym rzeszom dziatek i sierót, szukającym w Rabce poratunku swego zdrowia, należy zapewnić przybytek, poświęcony Bogu. Komitet tedy budowy kaplicy, na którego czele stoją: Dr Ad. Kaden, Dr Alf. Hubiszta i ks. J. Piskorz, zwraca się z apelem do społeczeństwa o pomoc w formie ofiar pieniężnych, które można składać na konto P.K.O. nr. 406.355. lub w administracji dzienników.

Głos Narodu nr. 250 z dnia 29 października 1926 roku

Budowę pierwszej kaplicy św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce zamierza komitet onegdaj utworzony pod przew. Dra A. Kadena. W skład komitetu wchodzą ponadto: dr. A. Hubiszta, sk. J. Piskorz i inni. Protektorat nad tem zbożnem dziełem objął metropolita ks. Sapieha. Komitet rozporządzając małemi funduszami, zwraca się do ludności, a zwłaszcza do kuracjuszów, z prośbą o pomoc, która niewątpliwie nie zawiedzie.

Ilustrowany Kuryer Codzienny nr. 314 z dnia 15 listopada 1926 roku

W niedzielę 16 stycznia 1927 roku, w prywatnym mieszkaniu sędziego dra Alfreda Hubiszty w Krakowie, przy ul. Karmelickiej 50, odbyło się organizacyjne spotkanie wspólnego Komitetu Budowy Kaplicy pod wezwaniem św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce. W spotkaniu tym uczestniczyło 17 osób wchodzących w skład Komitetu, a obecnością swoją zaszczycił je również Metropolita Krakowski Książę Adam Sapieha. 

„ … Zebranie 17 osób odbyło się składnie, a wrażenie odwiedzin Ks. Metropolity było nader sympatyczne, bo osoba Jego jest bardzo miła i ujmująca.”(…). „26 marca 1927. Komitet budowy Kaplicy św. Teresy od Dz. J. zbierający się co kilkanaście dni u nas, urządził w Sali Sodalicyjnej koncert, na którym grali pp. Steinauerowie …” [na dochód dla budowanej Kaplicy].

Z II tomu pamiętnika Alfreda Hubiszty

Kaplica św. Teresy od Dzieciątka Jezus w Rabce – Zdroju, czyli historia jej powstania, drzemiąca w starych czasopismach (1/9)

Tak jak w bardzo wielu przypadkach bodźcem do tworzenia jakichś zamierzeń czy idei są wszelkie rocznice, tak i w tym przypadku okazją do opracowania poniższej publikacji stała się rocznica. Może nie jakaś szczególna, jubileuszowa, ale zawsze to rocznica – i to nawet poważna.

Właśnie w październiku upływającego powoli roku, minęła 95 rocznica zawiązania się w Rabce Komitetu Budowy Kaplicy św. Teresy od Dzieciątka Jezus. Inicjatorami tego zamierzenia w roku 1926 byli: ówczesny właściciel Rabki dr Adam Kaden oraz przebywający tu na leczeniu, ks. Jan Piskorz - kapelan kaplicy zakładowej. Do komitetu wstąpiło wielu znaczących mieszkańców Rabki, m.in. pp. Wieczorkowscy, pp. Cybulscy, dr. Tomczak, dr. Nowosielski, ks. Pankiewicz i in.

Natomiast na początku 1927 r. w Krakowie powołano drugi, podobny komitet, w skład którego weszli obywatele krakowscy, m. in. ks. Mateusz Jeż, pp. Hubisztowie, Franciszek Mączyński, dr. Leon Fuchs, dr. Tadeusz Kopacz, Stanisław Tomaszewski i in.

Do wspólnego, inauguracyjnego posiedzenia Komitetu Budowy Kaplicy pw. Św. Teresy w Rabce, doszło w Krakowie dnia 16 stycznia 1927 roku, na które zaproszono ówczesnego Metropolitę krakowskiego ks. Adama Stefana Sapiehę, który zgodził się objąć patronatem zamierzone dzieło.

Rabka tamtych lat posiadała jedną parafię z bardzo dużym kościołem pod wezwaniem św. Marii Magdaleny, który jednak był usytuowany w znacznej odległości od zakładu zdrojowego, co dla wielu kuracjuszy tegoż zakładu było dużą niedogodnością – wręcz obciążeniem.

Co prawda w samym zakładzie istniała drewniana kaplica postawiona jeszcze w XIX w., przez ówczesnego właściciela Rabki, Juliana Zubrzyckiego, lecz z racji zwiększającej się z roku na rok liczby przybywających tu na kurację lub wypoczynek gości, nie wystarczała już by zadość uczynić wszystkim potrzebującym duchowego, modlitewnego wsparcia.

Opis tejże kaplicy zawarł dziekan makowski ks. Józef Leja, w swym sprawozdaniu z dnia 20 czerwca 1913 r. po wizytacji kaplicy, dla biskupa konsystorza krakowskiego. 

„(…). Kaplica zakładowa znajduje się w lesie osobno i nie przytyka do niej żadne zabudowanie. Zbudowana jest kilkadziesiąt lat [temu]( około 1870 r.) ze starej altany, jest dlatego okrągła i może się w niej zmieścić koło 50 osób. W tym roku sprowadzono 5 ornatów w 5 kolorach liturgicznych, kielich i wszystką bieliznę kościelną tak, że wszystkie przybory do Mszy św. są piękne i gustowne. Sama kaplica jest w dobrym stanie lecz umieszczona w lasku wśród drzew i zarośli jest nieco zacieniona. P. Dr Kaden oświadczył, że zbiera składki na nową kaplicę i ma już około 3 000 Kor. na ten cel. (…)”. 

Stara drewniana kaplica zdrojowa, która usytuowana była przed dzisiejszym

Urzędem Miasta, a rozebrana została w okresie II wojny. Fotografia przedstawia

jej stan w 1925 roku. Fot. ze zbiorów Józefa Szlagi

Niestety wkrótce wybuchła I wojna światowa, plany budowy nowej kaplicy legły w gruzach, a zgromadzone fundusze znalazły inne przeznaczenie. Lata powojenne również nie stwarzały warunków do budowy. Ogólnokrajowy kryzys i bieda nie pozwoliły na realizację tak potrzebnego i oczekiwanego przedsięwzięcia, jak budowa nowej świątyni.